Balistik füze tehdidi karşısında hava savunma sistemini güçlendirmeye çalışan Türkiye, Patriot sistemi talebine ABD'den olumlu yanıt alamayınca 2017 yılında Rusya ile yaklaşık 2,5 milyar dolar değerinde S-400 sistemi satın almak için anlaşma imzaladı.

Sistemin ilk ekipmanları 2019 yılında Türkiye'ye geldi ve Ankara'daki Mürted Hava Üssü komutanlığında konuşlandırıldı. ABD, anlaşmaya, NATO üyesi bir ülkenin Rus stratejik hava savunma sistemine sahip olmasının ittifakın ortak güvenlik yapısını zayıflatma tehdidi oluşturduğunu düşünerek, NATO üyesi Türkiye'yi ortak olduğu F-35 savaş uçağı üretim programından ihraç ederek karşılık verdi. Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığı'nın bazı savunma sanayii ürünlerine ve finansmanına erişimini kısıtlayan CAATSA yasası kapsamında kendisine yaptırımlar uyguladı ve Türkiye'nin parasını ödediği 6 F-35 savaş uçağını teslimatı yapılmadan hangarlarda tuttu.

Özellikle Trump'ın Ankara ziyareti sırasında F-35 ile ilgili gönderdiği olumlu mesajların ardından, ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminde iki ülke arasındaki ilişkilerin düzelmesiyle birlikte yaptırımların kaldırılmasına yönelik formül bulma çabaları hızlandı. S-400 dosyası tekrar ön plana çıkıyor.

Türkiye'ye uygulanan yaptırımların kalıcı olarak kaldırılması, ABD Kongresi'nin Rusya'dan S-400 sistemi satın alan Hindistan için daha önce 2022'de onayladığı mevzuat değişikliğini gerektiriyor. Yaptırımların geçici olarak askıya alınmasına gelince, bu, ABD Başkanı'na sunulan ve Türkiye'nin S-400 sistemini kullanmayacağını doğrulayan bilgi ve somut gelişmeleri içeren ayrıntılı bir raporun Kongre'ye sunulmasını gerektiren bir başkanlık muafiyeti mekanizması yoluyla yapılabilir.